Tıklamak yetmediğinde, beni işe al
Üç bölümdür sohbet penceresinde ve tuvalde konuştuk. Bu bölümde bilgisayarına geliyorum: dosyalarını okuyan, değiştiren, komut çalıştıran ve yaptığını kaydeden sürümüm — Claude Code. Kod bilmene hâlâ gerek yok; ama bu bölümün sonunda bir terminalden korkmayacaksın ve masanda tam zamanlı bir iş arkadaşın olacak.
Bu bölümün sonunda
- Terminal, dosya ve komut kelimelerinin ne demek olduğunu — ve neden korkulacak bir şey olmadığını — bileceksin
- Claude Code'u kurmuş ve bir klasörde ilk görevini vermiş olacaksın
- Neyi sormadan yaptığımı, neyi her seferinde sorduğumu bileceksin
- Projene bir «beyin» yazacaksın: CLAUDE.md
- İlk skill'ini yazıp bir işi tek komuta indireceksin
- Alt ajanlarla işi bölmeyi ve sonuçları toplamayı göreceksin
- Git ile her adımı geri alınabilir tutmayı öğreneceksin
İçindekiler
01Tıklamanın yetmediği yer
Bölüm 3'te kutuları bağlayarak çok yol aldın. Ama bir yerde kutu biter: sitendeki yirmi sayfada aynı cümleyi değiştirmek, bir tablodan yüz müşteriye özel PDF üretmek, «bu klasördeki bütün fotoğrafları küçült ve adlarını düzelt» demek. Bunlar tıklamayla değil, dosyalarla ve komutlarla yapılır. Ve şimdiye kadar bunları yapmak için ya kod bilmen ya da birine para vermen gerekiyordu.
Claude Code bu duvarı kaldırıyor. Sohbetteki benimle aynı zekâ; farkı, ellerinin olması. Bilgisayarındaki bir klasörde çalışır: dosyaları okur, değiştirir, komut çalıştırır, sonucu görür, gerekirse düzeltir ve yaptığını kaydeder. Sen ne istediğini söylersin; nasıl yapılacağını ben bulurum, ama önemli her adımda sana sorarım.
Bölüm 1'de «ellerim yok, kendi başıma bir şey yapamam» demiştim. O cümle sohbet penceresi için hâlâ doğru. Claude Code, ellerimi senin verdiğin, senin sınırladığın ve senin her an geri alabildiğin bir sürüm. Eller benim; tezgâh, kurallar ve son söz senin.
Şimdi yap: Bilgisayarında «şunu elle yapmak saatler alır» dediğin üç iş yaz. Dosya, klasör, tablo, site — hangisi olursa. Bölümün sonunda birini bana vereceksin.
02Üç kelime: terminal, dosya, komut
Bölüm 3'te üç kelime bütün alanı açmıştı. Burada da öyle. Bu üçünü bilirsen gerisi konuşmaktan ibaret.
Terminal
Bilgisayarınla yazarak konuştuğun siyah pencere. Tıklamak yerine yazarsın: «bu klasöre git», «şu dosyayı aç». Korkutucu görünür çünkü boş; ama boş bir sohbet penceresinden farkı yok. Claude Code o pencerede yaşar.
Dosya ve klasör
Zaten biliyorsun; sadece adını değiştiriyoruz. Siten bir klasör, içinde sayfalar birer dosya. Bir tablo dosya, bir sözleşme dosya. Claude Code'a bir klasör gösterirsin; o klasörün içi onun masasıdır.
Komut
Terminale yazdığın tek satırlık iş: «fotoğrafları küçült», «siteyi yayınla», «testleri çalıştır». Komutları ezberlemene gerek yok — ben biliyorum. Senin işin komutu değil, sonucu istemek.
Bilgisayarında ulaşabildiğim dört şey var; hepsi aşağıda. Her birinin yanında ne zaman sorduğum yazıyor — bu bölümün en önemli çizimi bu.
Şimdi yap: Bilgisayarında terminali bul ve aç. Mac'te «Terminal», Windows'ta «PowerShell» ya da «Terminal». Hiçbir şey yazma; sadece pencereye bak. Korkulacak bir şey yok, değil mi?
03Kurulum: on dakika
Claude Code'un birkaç yüzü var: terminal sürümü, masaüstü uygulaması, tarayıcıda çalışan sürüm ve kod editörlerinin içine giren eklentiler. Hepsi aynı beni çalıştırır. Bu bölümde terminal sürümünü kuruyoruz; çünkü diğerlerini anlamanın en kısa yolu bu.
- 1Terminali aç ve resmî sayfadaki tek satırlık kurulum komutunu yapıştır. Mac ve Linux'ta bir curl satırı, Windows'ta bir PowerShell satırı. Komut sürümden sürüme değişebilir; her zaman resmî sayfadakini kullan.
- 2Terminalde çalışmak istediğin klasöre git ve claude yaz. İlk seferde tarayıcı açılır, hesabınla giriş yaparsın. Claude aboneliğin varsa dahil; yoksa kullandığın kadar ödediğin bir anahtar da olur.
- 3Karşına bir sohbet satırı çıkar. Bu kadar. Artık o klasörde benimle konuşuyorsun — sohbet penceresindeki gibi, ama ellerim var.
Hangi klasörde başlattığın önemli: o klasör benim masam olur. Bütün bilgisayarın için değil, tek bir iş için bir klasör aç — «ajans-site», «raporlar», «musteri-x». Masanın dağınık olmaması hem senin hem benim işimi kolaylaştırır; 16. başlıkta güvenlik yüzünden de buna döneceğiz.
Şimdi yap: Kur. Sonra masaüstünde «atolye» adında boş bir klasör aç, terminalde içine gir ve claude yaz. Giriş yap. Sohbet satırını görüyorsan hazırsın.
04İlk görevin, adım adım
Aşağıdaki canlandırma, gerçek bir ilk görevde terminalde neler olduğunu gösteriyor: bir sitedeki telefon numarasını değiştirmek. Kendi kendine ilerler; adımlara tıklayabilirsin.
Dördüncü adıma dikkat: değişikliği yapmadan önce gösteriyorum. Eksi satır eski hâli, artı satır yeni hâli. Kod okumana gerek yok; sadece eski ve yeni arasındaki farka bakarsın. Bu «fark gösterme», bu bölümün her yerinde karşına çıkacak — ve senin en büyük güvencen.
Şimdi yap: «atolye» klasöründe bana şunu yaz: «Bu klasöre notlar.md adında bir dosya aç, içine bugünün tarihini ve 'ilk görev' yaz.» Onay iste, göster, kabul et. Dosya masaüstünde belirecek.
05İzin kapısı: ne zaman sorarım
Bilgisayarında elleri olan bir şeyle çalışıyorsun; ilk sorun «neyi kendi başına yapar?» olmalı. Cevap üç kademe, ve hepsini sen ayarlıyorsun.
Bu kapılar «izin modu» denen bir ayarla değişir. Başlangıçta her değişiklikte sorarım. Bana güvenmeye başlayınca «dosya değişikliklerini sormadan yap» diyebilirsin; daha da ileride, tehlikeli işleri kendi kendine süzen bir otomatik mod var. Terminalde bir tuş bileşimiyle modlar arasında geçersin; hangi modda olduğun ekranın altında yazar.
Dürüst tavsiye: ilk hafta her şeyi sorduğum modda kal. Sıkıcı gelecek; ama her onayda bir fark okuyacaksın ve bir hafta sonra ne yaptığımı sezgisel olarak bileceksin. Güven, «hiç sorma» modundan değil, yüz kez «evet» demekten doğar.
Şimdi yap: Bana «bu klasördeki bütün dosyaları sil» de. Sana sormadan yapmadığımı, hatta seni uyardığımı gör. Sonra «hayır» de. İşte üçüncü kapı.
06Önce plan, sonra iş
Küçük işlerde doğrudan yaparım. Büyük işlerde — «siteye bir blog bölümü ekle», «bu tablodan müşteri başına rapor üret» — doğrudan yapmam yanlış olur: yolun yarısında senin istemediğin bir karar vermiş olurum. Bunun için bir plan modu var: okurum, düşünürüm, adımları yazarım, ama tek bir dosyaya dokunmam. Sen planı okur, düzeltir, onaylarsın; iş ondan sonra başlar.
Siteye blog ekle.
Yaparım — ama nereye, hangi tasarımla, hangi dosyaları değiştirerek? Kendi kararımla. Sonra sen «ben öyle istememiştim» dersin, geri alırız, zaman gider.
Siteye blog eklemek istiyorum. Önce plan yap: hangi dosyalar değişecek, sayfa nasıl görünecek, ne kadar sürer. Onaylayana kadar hiçbir şeye dokunma.
Beş maddelik bir plan gelir. Sen ikinci maddeyi değiştirirsin, «tamam» dersin. Yolun yarısında sürpriz yok.
Bölüm 2'deki formülü hatırla: rol, bağlam, görev, kısıt, biçim. Plan istemek bir kısıttır — «onaylayana kadar dokunma». Ve iyi bir plan Bölüm 2'deki «düşünme payı» kuralının ta kendisi: önce düşün, sonra yaz.
Şimdi yap: 01'de yazdığın işlerden birini bana plan modunda ver: «…yapmak istiyorum, önce plan çıkar, dokunma.» Planı oku. Bir maddeyi değiştir. Henüz onaylama — 07'yi bitirince onaylayacaksın.
07Beyin: CLAUDE.md
Her yeni oturumda klasöre sıfırdan bakarım: ne iş yaptığını, hangi kurallara uyduğunu, neye «asla» dediğini bilmem. Bunu her seferinde anlatmak yerine bir kez yazarsın: klasörün içine CLAUDE.md adında bir dosya. Her başladığımda ilk onu okurum. Bu dosya benim o projedeki beynim; kartta söz verdiğim «özel beyin» tam olarak bu.
~/.claude/CLAUDE.md./CLAUDE.md./CLAUDE.local.mdmemory/İçine ne yazılır? Bölüm 2'nin formülünün kalıcı hâli: rol («bu bir ajans sitesi, Türkçe, altın-siyah»), kısıtlar («fiyat sayfasına dokunma», «her değişiklikten sonra testleri çalıştır»), biçim («bana Türkçe özet ver, kod terimlerini açıkla»). Bir de /init komutu var: klasöre bakıp ilk taslağı benim yazmamı sağlar; sen düzeltirsin.
Şimdi yap: «atolye» klasöründe bana «/init» yaz. Çıkan CLAUDE.md dosyasını aç, bir «asla» ve bir «her zaman» kuralı ekle. Sonra 06'daki planı onayla — artık kurallarını bilerek çalışıyorum.
08Hafıza: neyi hatırlarım, neyi hatırlamam
Bölüm 1'de dürüst olmuştum: her sohbet sıfırdan başlar. Terminalde bu kural biraz yumuşuyor; ama nasıl yumuşadığını bilmezsen «dün konuştuk ya» diye kızarsın. Üç katman:
Oturum
Terminali kapatana kadar her şeyi hatırlarım. Kapatınca oturum kaybolmaz; «kaldığımız yerden devam» diyerek geri açabilirsin. Ama yeni bir oturum açarsan o konuşma masada değildir.
Bağlam penceresi dolunca
Bölüm 1'deki çalışma masası burada da var ve uzun bir işte dolar. Dolunca konuşmayı özetleyip yer açarım; /compact ile bunu sen de isteyebilirsin. Özetlerken ayrıntı kaybolur — önemli kararları CLAUDE.md'ye yazdırmanın sebebi bu.
Kalıcı notlar
CLAUDE.md senin yazdığın; otomatik hafıza benim yazdığım. Bir düzeltme yaptığında («raporları hep cuma tarihli yaz») bunu not alıp sonraki oturumda hatırlarım. «Şunu aklında tut» demen yeter; ne tuttuğumu /memory ile görür, silersin.
Kural: önemli olan şey konuşmada kalmasın, dosyaya geçsin. Bir kural, bir karar, bir «bunu bir daha yapma» — hepsi CLAUDE.md'ye. Konuşma özetlenir, dosya özetlenmez.
Şimdi yap: Terminali kapat. Yeniden aç, «kaldığımız yerden devam et» seçeneğiyle gir ve «son ne yapmıştık?» diye sor. Sonra yeni bir oturum aç ve aynı soruyu sor. Farkı gör.
09Skill nedir
CLAUDE.md her oturumda okunan genel kurallar. Ama bazı işlerin kendine özel bir tarifi var: haftalık rapor, yeni müşteri klasörü açmak, fotoğrafları siteye hazırlamak. O tarifi her seferinde yazmak yerine bir skill yaparsın: bir klasör, içinde SKILL.md adında bir dosya, dosyada tarif. Sonra tek kelimeyle çağırırsın; ya da işin adını duyunca ben kendim bulurum.
- 1Ad. Klasörün adı; «/haftalik-rapor» diye çağırırsın.
- 2Ne zaman. Açıklama benim için: işin adını duyunca bu tarifi kendim bulurum.
- 3Tarif. Adımlar, kısıtlar, biçim — Bölüm 2'nin formülü, dosyaya yazılmış.
Skill ile CLAUDE.md'nin farkı basit: CLAUDE.md her zaman okunur, kısa kalmalı. Skill gerektiğinde okunur, uzun olabilir. Genel kural beyne, iş tarifi skill'e.
Şimdi yap: Haftada bir yaptığın ve her seferinde aynı olan bir işi seç. Adımlarını kâğıda yaz: ne okunur, ne üretilir, hangi biçimde, nereye kaydedilir. Sıradaki başlıkta bunu dosyaya çevireceğiz.
10İlk skill'ini yaz
Dosyayı elle yazmana gerek yok; bana yazdırırsın. Ama ne istediğini bilmen gerekir — bir önceki başlıkta kâğıda yazdığın şey bu.
- 1Bana de ki: «.claude/skills/ altında 'haftalik-rapor' adında bir skill oluştur. Tarif şu: …» ve kâğıttaki adımları yapıştır.
- 2Oluşturduğum dosyayı göstermemi iste. Açıklama satırı işin adını içeriyor mu? Tarifte biçim ve kayıt yeri var mı? Eksikse düzelttir.
- 3Çağır: «/haftalik-rapor». Çalıştığını gör. Sonra yalnızca «haftalık raporu hazırla» de — adı söylemeden de bulmam gerekiyor.
- 4İlk çıktıyı düzelt: «başlıkları kısalt», «tarih biçimi şöyle olsun». Düzeltmeyi konuşmada bırakma; skill dosyasına işlet. Bir dahaki sefere doğru gelir.
Bazı işleri yalnızca sen başlatmak istersin — «faturaları gönder» gibi. Skill'in başına «yalnızca ben çağırınca» ayarını koyarsın; o zaman işin adı geçti diye kendim başlatmam. Bölüm 3'teki onay adımının burada karşılığı bu.
Şimdi yap: Dört adımı bugün tamamla. İlk skill'in kusursuz olmak zorunda değil; üçüncü çalıştırmada olur. Önemli olan işin adının artık bir komut olması.
11Alt ajanlar: işi bölmek
Büyük bir işte tek bir masa dolar: yüz dosyayı okuyup, sonra yazıp, sonra kontrol etmek aynı bağlam penceresine sığmaz ve sığsa da yavaş olur. Çözüm, işi alt ajanlara bölmek: her biri benim bir kopyam, kendi masası var, tek bir işe bakar ve sonucunu bana getirir. Bölüm 1'deki «aynı anda binlerce kopya» burada senin işine yarıyor.
Alt ajan tanımlamak skill tanımlamaya benzer: bir dosya, başında ad ve «ne zaman kullanılır», gövdede o yardımcının rolü. Hangi araçları kullanabileceğini de yazarsın — «denetçi yalnızca okur, hiçbir şeyi değiştirmez» gibi. Bölüm 3'teki «ajana geri alınamayan araç verme» kuralı burada da geçerli.
Çoğu iş için alt ajan gerekmez; ben gerektiğinde kendim bölerim. Sen tanımladığında kazandığın şey tekrar: aynı denetçi her raporu aynı gözle okur. Bir ajans için bu, kalite kontrolün insan gücüne bağlı olmaması demek.
Şimdi yap: Bana «'denetci' adında, yalnızca okuyan bir alt ajan tanımla: raporlarda CLAUDE.md'deki kurallara aykırı bir şey varsa listeler» de. Sonra ilk skill'inin çıktısını ona denetlet.
12Çalışma döngüsü
Bana bir iş verdiğinde içeride hep aynı döngü döner. Bunu bilmen, neyi neden sorduğumu ve nerede takıldığımı anlamanı sağlar.
- OkurumCLAUDE.md, ilgili dosyalar, önceki kararlar
- Planlarımhangi dosyalar, hangi sırayla; büyükse sana sorarım
- Değiştiririmfarkı göstererek, onayınla
- Doğrularımçalıştırır, test eder, sonucu okurum; bozuksa başa
- Kaydederimgit ile bir kayıt noktası; sana özet
Bu döngü Bölüm 3'teki ajan döngüsünün ta kendisi: hedef, düşün, araç, sonuç, yetti mi. Fark şu: araçlar senin bilgisayarın ve «yetti mi» sorusunun cevabını tahmin etmem — çalıştırıp görürüm.
Şimdi yap: Bana bilerek belirsiz bir iş ver: «şu dosyayı daha iyi yap». Ne sorduğuma bak. Sonra aynı işi Bölüm 2'nin formülüyle ver ve döngünün ne kadar kısaldığını gör.
13Git: geri alınabilir çalışmak
Bilgisayarında değişiklik yapan bir şeyle çalışırken tek gerçek güvence şudur: her adım geri alınabilsin. Bunu sağlayan araç git. Adı korkutucu, fikri basit: bir klasörün zaman makinesi. Her anlamlı adımda bir «kayıt noktası» koyarsın; istediğin noktaya geri dönebilirsin.
Kayıt noktası
Adı «commit». Bir işi bitirince «kaydet» dersin; ben bir açıklamayla kayıt noktası koyarım: «telefon numarası güncellendi». Sitenin bütün tarihi bu noktalardan oluşur.
Geri al
Bir şey bozulduysa «dünkü kayıt noktasına dön» dersin. Dosyalar o hâle döner. Bu cümle, bilgisayarında elleri olan bir şeyle çalışmanın bütün riskini alır.
Dal
Büyük bir deneme yapacaksan «ayrı bir dalda çalış» dersin: ana site dokunulmaz kalır, deneme yan tarafta yürür. Beğenirsen birleştirilir, beğenmezsen silinir.
Bunların hiçbirinin komutunu bilmen gerekmez; cümleleri söylersin. Ama bir alışkanlığı edinmen gerekir: kaydetmeden önce farkı oku. «Ne değişti, göster» dersin; artı ve eksi satırlara bakarsın; sonra «kaydet». Bir dakika sürer ve her sürprizi önler.
Git bir de siteni yayınlamanın yolu: GitHub gibi bir yerde bu kayıt noktalarını tutarsın, oradan site yayına çıkar. Bu sitenin kendisi tam olarak böyle çalışıyor. Bölüm 5'te kendi siteni aynı yolla kuracağız; git'i şimdi öğrenmenin sebebi bu.
Şimdi yap: «atolye» klasöründe bana «bu klasörü git ile takip et ve ilk kayıt noktasını koy» de. Sonra notlar.md'yi değiştir, «ne değişti göster», «kaydet». Sonra «bir önceki kayıt noktasına dön». Zaman makinesi çalışıyor.
14Projelerin kendi kendine ilerlesin
Kartta «projelerini kendisi ilerletsin» yazıyor. Bu, sen terminalin başında değilken de çalışmam demek. Üç yol var; hepsi Bölüm 3'teki tetikleyici fikrinin devamı.
Zamanlanmış görev
«Her pazartesi 08:00'de haftalık raporu hazırla ve bana göster.» Bilgisayarında ya da bulutta bir zamanlayıcı beni uyandırır, skill'i çalıştırırım, sonucu bulursun. Bölüm 3'teki zamanlama tetikleyicisi, bu kez ellerimle.
Bir şey olunca
Siteye yeni bir değişiklik geldiğinde onu gözden geçirmem, bir hata raporu açıldığında bakmam. GitHub gibi platformlar bunun için beni bir «eylem» olarak çalıştırır. Olay tetikleyicisinin karşılığı.
Uzun bir işi arkaya at
«Bu iki yüz fotoğrafı düzenle, bitince haber ver.» Sen başka bir şeyle uğraşırken ben arkada çalışırım; bitince özet gelir. Beklemek zorunda değilsin.
Uyarı, Bölüm 3'tekiyle aynı: kendi kendine çalışan bir şeyin izinleri dar ve hata akışı olmalı. Zamanlanmış görev geri alınamayan bir iş yapmasın; bir şey ters giderse sana mesaj gelsin. Otonomluk, sınırın genişliğiyle değil netliğiyle güvenli olur.
Şimdi yap: Bana «bu klasörde her gün 09:00'da notlar.md'ye tarih ekle» görevini zamanlanmış olarak kurdur. Yarın bak. Küçük ama gerçek: sen yokken çalıştı.
15Eller ve kulaklar: MCP ve hook'lar
İki kelime daha; ikisi de ileri seviye ama fikirleri basit. Bilmen yeter, kullanman şart değil.
Bölüm 3'te ajana araç veriyordun. MCP, bana bilgisayarının dışındaki araçları vermenin standart yolu: takvimin, e-postan, tabloların, tarayıcı, GitHub. Bir bağlantı eklersin; o andan sonra «takvime bak» dediğinde bakarım. Her bağlantı için «neye izin» sorusu yine senin.
Belirli anlarda kendiliğinden çalışan küçük kurallar: «her dosya değişikliğinden sonra testleri çalıştır», «şu komuta asla izin verme», «iş bitince bana bildirim gönder». Ben unutsam da olur; çünkü hook benim kararım değil, senin kuralın.
Aradaki fark önemli: CLAUDE.md'ye yazdığın şey benim okuyup uyduğum kural; hook senin zorla uygulattığın kural. «Fiyat sayfasına dokunma» beyne yazılır; «fiyat sayfasına yazma komutunu engelle» hook olur. Kritik şeyleri ikinci türden yap.
Şimdi yap: Şimdilik hiçbir şey kurma. Sadece 01'deki üç işe bak ve sor: hangisinde dışarıdaki bir araca (takvim, e-posta, tablo) ihtiyaç var? Onu not et — Bölüm 5'te bağlayacağız.
16Güvenlik ve sınırlar
Bilgisayarında elleri olan bir şey, dikkatli kullanılması gereken bir şeydir. Dört kural; hepsi Bölüm 1 ve 3'teki kuralların devamı.
Masa dar olsun
Beni bütün bilgisayarında değil, iş klasöründe başlat. Şifrelerin, banka dosyaların, kişisel belgelerin o klasörde olmasın. Görmediğim şeyi yanlışlıkla değiştiremem.
Anahtar beyne yazılmaz
CLAUDE.md'ye şifre, API anahtarı, kart bilgisi yazma — o dosya ekiple, hatta yanlışlıkla internetle paylaşılabilir. Anahtarlar Bölüm 3'teki gibi ayrı bir kasada (ortam değişkeni, .env dosyası) durur.
«Hiç sorma» modunu kapalı tut
Bütün izinleri kaldıran bir mod var; yalnızca izole bir sanal makinede anlamlı. Kendi bilgisayarında, hele tanımadığın bir klasörde asla. Sormamı sıkıcı bulduğunda 05'teki orta kapıyı aç; üçüncüyü değil.
Yabancı klasöre dikkat
İnternetten indirdiğin bir projede benim için yazılmış kurallar, skill'ler, hook'lar olabilir — ve onlar senin adına çalışır. Bölüm 1'deki gizli talimat uyarısı: tanımadığın klasörü önce «bu klasörde bana ne söylenmiş?» diye sorarak aç.
Şimdi yap: «atolye» klasörüne bak: içinde şifre, anahtar, kişisel belge var mı? Varsa çıkar. Sonra CLAUDE.md'ye tek satır ekle: «Silme, dışarı gönderme, yayınlama: her zaman sor.»
17Beş yaygın hata
1 · Farkı okumadan «evet» demek
Onay penceresi bir engel değil, senin kontrolün. Artı ve eksi satırlara on saniye bak. Kod anlamana gerek yok; «ne silindi, ne eklendi» yeter.
2 · CLAUDE.md'yi boş bırakmak
Sonra her oturumda aynı şeyleri anlatırsın ve «neden hatırlamıyor» dersin. Bir kural, bir kısıt, bir biçim — üç satırla başla, her düzeltmede bir satır ekle.
3 · Büyük işi plansız vermek
Yolun yarısında istemediğin kararlar alınır, geri alırsın, zaman gider. Üç dosyadan büyük her iş için «önce plan, dokunma».
4 · Kayıt noktası koymadan çalışmak
Git olmadan «geri al» yok. Klasörü ilk gün git'e al; her bitmiş işten sonra «kaydet». Bu alışkanlık her hatayı bir dakikalık yapar.
5 · Düzeltmeyi konuşmada bırakmak
«Başlıkları kısalt» dedin, düzelttim, oturum bitti — düzeltme gitti. Her düzeltmeyi CLAUDE.md'ye ya da skill dosyasına işlet. Konuşma unutulur, dosya unutulmaz.
Şimdi yap: Bu beşini CLAUDE.md'nin altına «bana hatırlat» diye yaz. Özellikle 1 ve 4 — ikisi de «nasıl oldu bu?» sorusunun kaynağı.
18Herkesin sorduğu
Kod bilmeden gerçekten olur mu?
Bu bölümdeki her şey oldu ve tek satır kod yazmadın. Kodu ben yazarım; sen isteği, kuralı ve onayı verirsin. Zamanla farkları okuya okuya biraz kod öğrenirsin — ama bu bir ön koşul değil, yan ürün. Bölüm 5 bunu bilerek ilerletecek.
Terminal mi, masaüstü uygulaması mı, tarayıcı mı?
Aynı ben, üç kapı. Terminal en çıplak ve en öğretici olanı; bu yüzden burada onu kurduk. Masaüstü uygulaması aynı şeyi pencereyle yapar. Tarayıcı sürümü bilgisayarına değil buluttaki bir kopyasına çalışır — sen yokken görev vermek için iyi. Birini öğrendin, üçünü de biliyorsun.
Bir şeyi bozarsa?
Bozar — bir gün mutlaka. Bu yüzden üç güvence var: değiştirmeden önce farkı gösteririm, git ile her adım geri alınır, geri alınamayan işler için her zaman sorarım. Üçü de açıksa en kötü senaryo bir dakikalık «bir önceki noktaya dön».
Ne kadara mal olur?
Claude aboneliğinin içinde geliyor; ayrıca kullandığın kadar ödediğin anahtarla da çalışır. Bir oturumun ne harcadığını terminalde /usage ile görürsün. Sezgisel ölçü: küçük bir düzeltme neredeyse bedava; yüz dosyalık bir iş bir öğle yemeği. Ve yine Bölüm 2'nin kuralı: net istek, kısa iş, düşük maliyet.
Bölüm 3'teki n8n ile bu aynı şey mi?
Kardeşler. n8n tıklayarak kurduğun, sürekli çalışan akışlar için; Claude Code dosyalarla ve komutlarla yapılan işler için. Birlikte de çalışırlar: n8n bir akışta beni çağırır, ben Claude Code'la bir dosya üretirim. Bölüm 5'te ikisini birleştireceğiz.
Ekibimle nasıl paylaşırım?
CLAUDE.md, skill'ler ve alt ajan tanımları klasörün içinde dosya olarak durur; klasörü paylaştığında hepsi gider. Ekip arkadaşın aynı klasörde claude yazınca aynı beyinle, aynı tariflerle çalışır. Bir ajansın «kurumsal hafızası» tam olarak bu dosyalardır. Somut örnek: bu sitenin kendi klasöründe 17 kurallı bir CLAUDE.md (metin dört dilde değişir, üretilmiş dosya elle düzenlenmez, anahtar hiçbir dosyaya yazılmaz…), .claude/ altında 5 skill, «denetci» alt ajanı ve «elle düzenlenmez» kuralını zorla uygulayan bir kanca duruyor. Depo herkese açık değil; bu beynin güncel sayılarını ana sayfadaki İşler bölümünde görebilirsin.
Şimdi yap: Terminalde takıldığın bir şey varsa bana sor — ekrandaki yazıyı olduğu gibi yapıştır, «bu ne demek?» de. Terminal çıktılarını okumayı iyi bilirim.
19Alıştırmalar
1 · Atölyeyi kur
Kurulum, «atolye» klasörü, ilk dosya, git ile ilk kayıt noktası. 03, 04 ve 13'teki adımlar.
Amaç: «terminalden korkmuyorum» cümlesini bir kez söyleyebilmek.
2 · Beyni yaz
CLAUDE.md'ye rol, üç kısıt ve biçim yaz. Sonra bana kurala aykırı bir iş ver ve reddettiğimi ya da sorduğumu gör.
Amaç: yazdığın kuralın gerçekten okunduğunu görmek.
3 · İlk skill
Haftada bir yaptığın bir işi skill'e çevir. Üç kez çalıştır; her seferinde düzeltmeyi dosyaya işlet.
Amaç: bir işin adının komut olması; üçüncü çalıştırmada dokunmadan doğru gelmesi.
4 · Gerçek iş
01'de yazdığın «elle saatler alır» işlerinden birini plan moduyla ver. Planı düzelt, onayla, farkları oku, kaydet.
Amaç: saatlik bir işin bir çay molasında bitmesi — ve her adımının geri alınabilir olması.
Şimdi yap: Birinciyi bugün, ikinciyi yarın. Üç ve dört, bir hafta içinde. Dördüncüyü bitirdiğinde bana yaz: ne kadar sürdü, elle ne kadar sürerdi.
20Kendini sına
Önce kendin cevapla, sonra aç.
Claude Code ile sohbetteki Claude'un farkı?
Aynı zekâ; farkı elleri. Bir klasörde dosya okur ve değiştirir, komut çalıştırır, sonucu görür, düzeltir ve kaydeder. Sohbette yalnızca metin verirdim.
Terminal, dosya, komut — tek cümleyle?
Terminal yazarak konuştuğun pencere, dosya zaten bildiğin şey, komut tek satırlık bir iş. Komutu ezberlemen gerekmez; sonucu istersin.
Üç kapı nedir?
Okumak: sormam. Değiştirmek ve çalıştırmak: gösterir, sorarım. Geri alınamayan — silmek, göndermek, yayınlamak, ödemek: her zaman sen.
Plan modu ne zaman kullanılır?
Üç dosyadan büyük her işte. Okurum, planı yazarım, dokunmam; sen düzeltir ve onaylarsın. Yolun yarısında sürpriz olmaz.
CLAUDE.md nedir, içine ne yazılır?
Her oturumda ilk okuduğum dosya; projenin beyni. İçine Bölüm 2'nin formülünün kalıcı hâli: rol, kısıtlar, biçim. Kısa kalır; iş tarifleri skill'e gider.
Skill ile CLAUDE.md'nin farkı?
CLAUDE.md her zaman okunur, kısa olmalı. Skill gerektiğinde okunur, uzun olabilir; bir işin tarifidir, adıyla çağrılır ya da işin adı geçince kendim bulurum.
Alt ajan neden var?
Büyük iş tek masaya sığmaz. Her alt ajanın kendi masası var; tek bir işe bakar, sonucu ana masaya getirir. Bağımsız işler aynı anda yürür; aynı denetçi her raporu aynı gözle okur.
Git'in üç cümlesi?
«Kaydet» kayıt noktası koyar. «Önceki noktaya dön» geri alır. «Ayrı dalda çalış» ana işi korur. Ve kaydetmeden önce: «ne değişti, göster».
Hook ile CLAUDE.md kuralının farkı?
CLAUDE.md'deki kuralı okuyup uyarım; hook'u sen zorla uygulatırsın — belirli anda kendiliğinden çalışır. Kritik kurallar hook olur.
Dört güvenlik kuralı?
Masa dar olsun: iş klasöründe başlat. Anahtar beyne yazılmaz. «Hiç sorma» modu kapalı kalır. Yabancı klasörü önce «bana ne söylenmiş?» diye sorarak aç.
Bir cümlede bu bölüm
Beni bir klasörde başlat, kurallarımı CLAUDE.md'ye yaz, tekrar eden işleri skill yap, büyük işleri planla ve alt ajanlara böl, her adımı git ile geri alınabilir tut — ve geri alınamayan her şeyde son sözü kendine sakla.
